Οξυγονοθεραπεία στο σπίτι

Ορισμένοι ενήλικες και παιδιά μπορεί να χρειαστούν να λάβουν συμπληρωματικό οξυγόνο (οξυγονοθεραπεία) στο σπίτι ή αλλού, λόγω προβλημάτων της υγείας τους.

Στο οξυγονοθεραπεία στο σπίτι θα βρείτε:

  • Προμηθευτές αναπνευστικών συσκευών συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ σε όλη την Ελλάδα ανά περιοχή 

  • Τι είναι η οξυγονοθεραπεία;

  • Τι καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ για οξυγονοθεραπεία;

  • Γιατί χρειάζομαι την οξυγονοθεραπεία στο σπίτι;

  • Πώς ξέρω ότι χρειάζομαι συμπληρωματικό οξυγόνο;

  • Πόσο συμπληρωματικό οξυγόνο χρειάζομαι;

  • Χρειάζομαι οξυγονοθεραπεία στο σπίτι και κατά τη διάρκεια του ύπνου;

  • Για ποιες ασθένειες συνταγογραφείται οξυγονοθεραπεία στο σπίτι;

  • Ποιες είναι οι παρενέργειες της οξυγονοθεραπείας;

  • Συσκευές οξυγόνου

  • Αναλώσιμα οξυγονοθεραπείας

Τι είναι η οξυγονοθεραπεία;

Οξυγονοθεραπεία είναι η  χορήγηση συμπληρωματικού οξυγόνου στον ασθενή με στόχο:

  • Τη διόρθωση της υποξαιμίας και

  • τη διατήρηση της μερικής πίεσης του οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα (PaΟ2)  σε  ασφαλή επίπεδα.

Τι καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία σχετικά με την οξυγονοθεραπεία;

Αναπνευστικές συσκευές και Συσκευές Οξυγονοθεραπείας

Στους δικαιούχους, ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει την ενοικίαση,

  1. Αναπνευστικών συσκευών, θετικής πίεσης ή συσκευών όγκου/πίεσης για την υποστήριξη της αναπνευστικής λειτουργίας καθώς και

  2. Συσκευών Οξυγονοθεραπείας.

Οι τιμές αποζημίωσης αναπνευστικών συσκευών/οξυγονοθεραπειάς, έπειτα από διαβούλευση με τους παρόχους, ορίζονται με απόφαση Δ.Σ. και δημοσιεύονται σε ΦΕΚ. Οι πάροχοι, προκειμένου να αποζημιωθούν, συμβάλλονται με τον ΕΟΠΥΥ.

Ο ασθενής δεν καταβάλλει συμμετοχή στην αποζημίωση χρήσης του μηχανήματος.

Σε περίπτωση που οι πάροχοι δεν συμβληθούν με τον ΕΟΠΥΥ, τότε ο Οργανισμός αποζημιώνει τον δικαιούχο, με βάση την καθορισμένη τιμή ασφάλισης. Στο παραστατικό ενοικίασης αναφέρεται η τιμή μονάδος.

Οι αναπνευστικές συσκευές που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ είναι:

  • Απλή συσκευή Συνεχούς Θετικής Πίεσης Αεραγωγών (CPAP)

  • Απλή συσκευή Διφασικής Θετικής Πίεσης Αεραγωγών (BiPAP, BiPAP S/T)

  • Αναπνευστήρας όγκου/πίεσης.

Οι αναπνευστικές συσκευές, χορηγούνται βάσει δεδομένων αναπνευστικής ανεπάρκειας του ασθενή που βασίζονται στην μέτρηση αερίων αίματος, στις ειδικές μετρήσεις αναπνευστικής λειτουργίας και στον έλεγχο της ικανότητας (επάρκειας) των αναπνευστικών μυών, με ιατρική γνωμάτευση Πνευμονολόγου ή ιατρού ΜΕΘ και επισύναψη των σχετικών εργαστηριακών/παρακλινικών εξετάσεων.

Η ιατρική γνωμάτευση χρήσης του ανωτέρω μηχανήματος που εκδίδεται από ιατρό ειδικότητας Πνευμονολογίας ή ειδικοτήτων ΜΕΘ, Δημόσιου, Πανεπιστημιακού ή Στρατιωτικού νοσοκομείου ή επιστημονικό υπεύθυνο ιδιωτικής κλινικής, εγκρίνεται από ελεγκτή ιατρό του νοσοκομείου ή της κλινικής όπου έχει εκδοθεί ή από ελεγκτή ιατρό Κ.Υ. ΕΣΥ, εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την έκδοσή της και εκτελείται εντός δέκα (10) ημερών από την έκδοσή της.

Ο ΕΟΠΥΥ εγκρίνει και τα αναλώσιμα των συσκευών υποστήριξης αναπνευστικής λειτουργίας καθώς και τα αναγκαία υλικά που χρειάζεται ο ασθενής για την σύνδεσή του με τον αναπνευστήρα, όπως περιγράφονται ανωτέρω, στο παρόν άρθρο. Ειδικά για τις συσκευές που χορηγούνται στο σύνδρομο ύπνου άπνοιας, ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει την ειδική μάσκα CPAP/BiPAP, με τον κεφαλοδέτη και τα λοιπά υλικά του κυκλώματος σύνδεσης με τον ασθενή.

Συσκευές Οξυγονοθεραπείας

Οι Συσκευές Οξυονοθεραπείας, αποζημιώνονται από τον οργανισμό σε συμβεβλημένους παρόχους σύμφωνα στην τιμή που έχει συμφωνηθεί με αυτούς και έχει ορίσει με απόφασή του το Δ.Σ.

Κατ’ εξαίρεση ο ΕΟΠΥΥ δύναται να αποζημιώσει και τον δικαιούχο, στην τιμή αποζημίωσης που έχει ορίσει το Δ.Σ., εάν δεν υπάρχει επαρκής αριθμός συμβεβλημένων παρόχων.

Η ιατρική γνωμάτευση για χορήγηση συσκευής Οξυγονοθεραπείας συμπληρώνεται και υπογράφεται από ιατρό Πνευμονολόγο ή ιατρό ΜΕΘ και εγκρίνεται από ελεγκτή ιατρό του νοσοκομείου ή της κλινικής όπου εκδόθηκε η γνωμάτευση ή από ελεγκτή ιατρό Κ.Υ. ΕΣΥ εντός πέντε (5) ημερών από την έκδοσή της, και εκτελείται εντός δέκα (10) ημερών από την έκδοσή της.

Στην Ηλεκτρονική έκδοσης της γνωμάτευσης, συμπληρώνονται, εκτός του κωδικού νόσου (ICD10), τα πεδία με τις τιμές αερίων αίματος και οξυμετρίας, που δείχνουν τον βαθμό και τον τύπο της αναπνευστικής ανεπάρκειας που αποτελεί κριτήριο για σύσταση Οξυγονοθεραπείας.

Συσκευές για υπνική άπνοια

Ο Οργανισμός του ΕΟΠΥΥ με τον ανωτέρω και για άλλα υλικά, περιγραφέντα τρόπο, αποζημιώνει Ενδοστοματικές συσκευές που είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του συνδρόμου Ύπνου-Άπνοιας, κατά την
διάρκεια του ύπνου και εφόσον δεν χρησιμοποιείται ειδική αναπνευστική συσκευή.

Η αποζημίωση πραγματοποιείται στους παρόχους, εφόσον το υλικό έχει ενταχθεί στα αποζημιούμενα και ο Πάροχος έχει συνάψει σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει συμβεβλημένος πάροχος, ο ΕΟΠΥΥ δύναται να αποζημιώσει τον δικαιούχο, με βάση την ιατρική γνωμάτευση και το παραστατικό αγοράς που θα υποβάλλει στις υπηρεσίες του Οργανισμού. Στο παραστατικό αγοράς που υποβάλλεται στον ΕΟΠΥΥ πρέπει να αναγράφεται η τιμή μονάδος του υλικού και η ποσότητα που χορηγήθηκε στον ασθενή.

Γιατί χρειάζομαι την οξυγονοθεραπεία στο σπίτι ;

Χρειαζόμαστε οξυγόνο για να λειτουργήσουν τα κύτταρα στο σώμα μας.

Ο αέρας που αναπνέουμε περιέχει περίπου 21% οξυγόνο, το οποίο είναι άφθονο για τους ανθρώπους με υγιείς πνεύμονες.

Ωστόσο, εάν έχετε βλάβη στους πνεύμονες, πιθανότατα δεν παρέχεται αρκετό οξυγόνο από τους πνεύμονές σας στο αίμα σας.

Εάν το επίπεδο οξυγόνου σας είναι χαμηλό, ο ιατρός θα σας συστήσει  οξυγονοθεραπεία στο σπίτι.

Μερικές φορές υπάρχει ανάγκη για επιπλέον παροχή οξυγόνου και σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστεί η λήψη συμπληρωματικού οξυγόνου σε πολύ μεγάλα υψόμετρα (όπως στα βουνά ή σε ένα αεροπλάνο).

Πώς ξέρω πότε χρειάζομαι συμπληρωματικό οξυγόνο;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πότε χρειάζονται έξτρα οξυγόνο.

Ο  ιατρός σας θα χρησιμοποιήσει ειδικό εξοπλισμό για να ελέγξει την ποσότητα του οξυγόνου στο αίμα σας.

Το επίπεδο του οξυγόνου στο αίμα μετράται είτε με δείγμα αίματος είτε με ένα οξύμετρο.

Ένα δείγμα αίματος λαμβάνεται από μια αρτηρία (συνήθως στον καρπό σας)
για μέτρηση αερίων αρτηριακού αίματος (ABG). Το ABG μετράει το επίπεδο οξυγόνου σας απευθείας από το αίμα σας και είναι το πιο ακριβές από τα τεστ που υπάρχουν. Αυτό μπορεί να γίνει στο γραφείο, στην κλινική ή στο νοσοκομείο, όπου υπάρχει ο απαραίτητος εξοπλισμός.

Το παλμικό οξύμετρο τοποθετείται σε δάκτυλο ή λοβό και έχει το πλεονέκτημα ότι δεν απαιτεί βελόνες. Μπορεί επίσης να παρακολουθεί το οξυγόνο σας και κατά τη διάρκεια του ύπνου ή όταν περπατάτε ή ασκείστε, να αποθηκεύει και να παρέχει τα δεδομένα αργότερα για επεξεργασία.

οξυγονοθεραπεία στο σπίτι

Ωστόσο, το παλμικό οξύμετρο δεν παρέχει τόσο πολλές πληροφορίες όσο το ABG.
Μπορεί επίσης να δώσει ανακριβή αποτελέσματα εάν η κυκλοφορία σας είναι φτωχή, αν φοράτε σκούρο βερνίκι νυχιών ή εάν είστε αναιμικός.

Πόσο συμπληρωματικό οξυγόνο χρειάζομαι;

Το οξυγόνο είναι φάρμακο και απαιτείται ιατρική συνταγή.

Ο ιατρός σας θα καθορίσει σχετικά με την οξυγονοθεραπεία στο σπίτι:

Τη Ροή του οξυγόνου
Τον Τρόπο χορήγησης,
Τη Διάρκεια,
Τα Ειδικά μέτρα παρακολούθησης (παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος).

Θα συνταγογραφήσουν το οξυγόνο σας με συγκεκριμένο ρυθμό ροής και συγκεκριμένο αριθμό ωρών ανά ημέρα.

Εάν το επίπεδο του οξυγόνου σας στο αίμα είναι χαμηλότερο κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας παρά σε ηρεμία, μπορεί να έχετε ένα ρυθμό ροής που προβλέπεται για ανάπαυση και έναν υψηλότερο ρυθμό ροής που καθορίζεται κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας.

Είναι πολύ σημαντικό να χρησιμοποιείτε το οξυγόνο σας σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού σας.

Η χρήση μικρής ποσότητας οξυγόνου μπορεί να βλάψει την καρδιά και τον εγκέφαλο, προκαλώντας καρδιακή ανεπάρκεια, κόπωση ή απώλεια μνήμης. Η χρήση υπερβολικής ποσότητας οξυγόνου μπορεί επίσης να είναι ένα πρόβλημα. Σε πολλούς ασθενείς η υπερβολική ποσότητα οξυγόνου μπορεί να τους προκαλέσει να επιβραδύνουν την αναπνοή τους.

Χρειάζομαι οξυγόνο και κατά τη διάρκεια του ύπνου;

Συνήθως εάν λαμβάνετε οξυγονοθεραπεία στο σπίτι κατά τη διάρκεια της ημέρας, θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε συμπληρωματικό οξυγόνο και τη νύχτα.

Αυτό συμβαίνει επειδή τείνετε να επιβραδύνετε το ρυθμό της αναπνοής σας ενώ κοιμάστε. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να μην χρειάζονται οξυγόνο ενώ είναι ξύπνιοι
αλλά μπορεί να χρειάζονται συμπληρωματικό οξυγόνο μόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Ο πνευμονολόγος σας θα καθορίσει αν χρειάζεστε επιπλέον οξυγόνο στο σπίτι , πότε και πόσο πρέπει να λαμβάνετε.

Για ποιες ασθένειες συνταγογραφείται οξυγονοθεραπεία στο σπίτι;

Ενώ οι ασθένειες των πνευμόνων είναι η συνήθης αιτία για την ανάγκη  οξυγονοθεραπείας στο σπίτι, άλλες ασθένειες όπως οι καρδιακές παθήσεις, μπορεί και αυτές να απαιτούν θεραπεία με οξυγόνο.

Κάποιες παθήσεις για τις οποίες μπορεί να συνταγογραφηθεί οξυγονοθεραπεία είναι:

1.  Για αναπνευστικές παθήσεις. Τέτοιες μπορεί να είναι η ΧΑΠ,  το εμφύσημα, σοβαρό άσθμα, η πνευμονική ίνωση , πνευμονική εμβολή, πνευμονία, καρκίνος του πνεύμονα, βρογχιολίτιδα, δηλητηρίαση με CO, το σύνδρομο παχυσαρκίας- υποαερισμού και άλλες παθήσεις του αναπνευστικού.

2. Για κάποια καρδιολογικά νοσήματα όπως οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιογενές πνευμονικό οίδημα , καρδιακή ανεπάρκεια.

3. Γι α κάποιες νευρολογικές παθήσεις όπως τραύματα, όγκοι, αγγειακά εγκεφαλικά, μυασθένεια, νόσος του  κινητικού νευρώνα  και άλλες.

4.Σοκ –  καταπληξία οποιαδήποτε αιτιολογίας

Ποίες συσκευές είναι κατάλληλες για οξυγονοθεραπεία στο σπίτι;

Οι συσκευές που είναι κατάλληλες για οξυγονοθεραπεία χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:

  1. Κύλινδρος συμπιεσμένου οξυγόνου.

  2. Υγρό οξυγόνο.

  3. Συμπυκνωτές οξυγόνου.

Η γνώση του τρόπου χρήσης των  συσκευών οξυγονοθεραπείας είναι σημαντική.

 Οξυγονοθεραπεία παρενέργειες

Ποίες είναι οι παρενέργειες της θεραπείας με οξυγόνο;

Παρόλο που το οξυγόνο υπάρχει γύρω μας στον αέρα, οι υψηλές συγκεντρώσεις του οξυγόνου μπορεί να είναι επικίνδυνες.

Οι βλαβερές επιδράσεις του οξυγόνου εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες.

Οι σημαντικότερες παρενέργειες της οξυγονοθεραπείας είναι αποτέλεσμα κακής χρήσης, π.χ. σε χρόνιες πνευμονοπάθειες, όπου υπάρχει σημαντική κατακράτηση CO2,η εσφαλμένη χρήση οξυγονοθεραπείας με υψηλά μίγματα έχει πιθανό επακόλουθο την καταστολή του αναπνευστικού κέντρου και σε ακραίες καταστάσεις την αναπνευστική οξέωση και το κώμα.

Πάντα να ακολουθείτε τις οδηγίες του πνευμονολόγου σας σχετικά με την οξυγονοθεραπεία σας.

Εκτός από ορισμένες περιπτώσεις , αν χορηγείται σωστά η θεραπεία με οξυγόνο φαίνεται να είναι σχετικά ασφαλής

Αποδεικτικά στοιχεία που σχετίζονται με παρενέργειες της οξυγοθεραπείας είναι ελάχιστες. Τα περισσότερα από τα προβλήματα που σχετίζονται με την οξυγονοθεραπεία έχουν να κάνουν με ανεπιθύμητες αντιδράσεις σε συγκεκριμένες καταστάσεις .

Για αυτό τον λόγο πριν ξεκινήσει κάποιος οξυγονοθεραπεία θα πρέπει να συσκεφτεί με έναν πνευμονολόγο. Υπό ορισμένες καταστάσεις υγείας το οξυγόνο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Βασικές αρχές οξυγονοθεραπείας

Ενημέρωση ασθενή και συγγενών για την οξυγονοθεραπεία και τις οδηγίες ασφαλείας για την ορθή χρήση του εξοπλισμού

Ιατρική συνταγή στην οποία ορίζεται η έναρξη, η ροή, η πυκνότητα και η μέθοδος της χορήγησης του οξυγόνου

Δεν επιτρέπεται η διακεκομμένη χορήγηση οξυγόνου σε ασθενή εκτός εάν υπάρχει ειδική εντολή ιατρού

Συχνή μέτρηση κορεσμού του οξυγόνου στο αίμα

Είναι απαραίτητη η εφύγρανση

Το ίδιο το οξυγόνο δεν είναι επικίνδυνο, αλλά όταν έρθει σε επαφή με κάποιο μικρό σπινθήρα ή φλόγα, μπορεί να προκαλέσει γρήγορα τη φωτιά.

Ενημερωθείτε σχετικά με τους κανόνες ασφαλείας για την ορθή χρήση των μηχανημάτων οξυγονοθεραπείας.

Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τις συσκευές οξυγονοθεραπείας.

Πληροφορίες σχετικά με την οξυγονοθεραπεία στα αγγλικά μπορείτε να βρείτε στο National, Heart, Lung and blood Institute.

Μάθε για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και για το σύνδρομο άπνοιων – υποπνοιών κατά τον ύπνο (ΣΑΥΥ)

Η άπνοια ύπνου είναι μια κοινή κατάσταση.

Μπορεί να συμβεί όταν ο ανώτερος αεραγωγός μπλοκάρει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του ύπνου, μειώνοντας ή σταματώντας τελείως τη ροή του αέρα. Αυτό είναι γνωστό ως αποφρακτική άπνοια ύπνου.

Εάν η αιτία είναι ότι ο εγκέφαλος δεν στέλνει τα σήματα που χρειάζονται για να αναπνεύσει ο άνθρωπος, η κατάσταση μπορεί να ονομαστεί κεντρική άπνοια ύπνου.

Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης χρησιμοποιούν μελέτες ύπνου για τη διάγνωση της άπνοιας του ύπνου.

Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα της άπνοιας είναι τα εξής:

  • υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας
  • αίσθηση μη αναζωογονητικού ύπνου
  • πρωινοί πονοκέφαλοι
  • έντονο ροχαλητό
  • απότομες αφυπνίσεις με αίσθημα πνιγμού
  • στυτική δυσλειτουργία και μειωμένο ενδιαφέρον για σεξουαλική δραστηριότητα
  • συχνή αφύπνιση για ούρηση
  • διαταραχή μνήμης & συμπεριφοράς
  • απώλεια συγκέντρωσης / κατάθλιψη

Τα συμπτώματα της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) ποικίλουν και περιλαμβάνουν:

• Επίμονο (χρόνιο) βήχα, με ή χωρίς φλέμα.
• Δύσπνοια κατά την άσκηση καθημερινών δραστηριοτήτων ή κατά την ηρεμία
• Συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού
• Παραγωγή πολλών βλεννών (φλέγμα ή πτύελα)
• Συριγμό (ο αέρας προσπαθεί να διέλθει από έναν στενό αεραγωγό)
• Σκούρο μπλε ή μωβ απόχρωση των χειλιών ή των νυχιών (περιφερική κυάνωση)
• Κόπωση / κούραση
• Απώλεια βάρους
• Πρωινούς πονοκεφάλους (Η αναπνοή μειώνεται κατά τον ύπνο, πράγμα που σημαίνει ότι εισέρχεται λιγότερο οξυγόνο και αυξάνεται περισσότερο το διοξείδιο του άνθρακα στο αίμα, το οποίο μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους)

Ορισμένα συμπτώματα της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας ΧΑΠ, όπως η κόπωση και η δύσπνοια, επηρεάζουν κάθε άτομο διαφορετικά. Η δύσπνοια δεν είναι ποτέ φυσιολογική.